Η ζωή στη Λέσβο λίγα χρόνια μετά την οθωμανική κατάκτηση

Όπως, ίσως, θα θυμούνται οι συστηματικοί αναγνώστες αυτής της στήλης, είχαμε γράψει πριν από αρκετό καιρό, σε ένα από τα πρώτα σημειώματά μας, ότι λίγο μετά την οθωμανική κατάκτηση του νησιού (1462) και βέβαια μετά τις πρώτες δύσκολες στιγμές της ανατροπής μιας παλαιότερης κατάκτησης (Γατελούζοι), έχουμε, έστω και λίγες, μαρτυρίες που μας δείχνουν ότι η ζωή άρχισε και πάλι να βρίσκει τους ρυθμούς και την όποια κανονικότητά της.

 

Αυτό, βέβαια, ίσως παραξενεύει κάποιους ή και πολλούς αναγνώστες, επειδή η περίοδος της Τουρκοκρατίας, σύμφωνα με τα διδάγματα της ιστορίας που μαθαίναμε πριν από λίγα χρόνια στα σχολεία μας, και τα κηρύγματα, ακόμα και τώρα, μιας άλλου τύπου ιστορίας... (πολύ τολμηρό να την πει κανείς ιστορία), έχει στενά συνδεθεί με μιαν αντίληψη ακινησίας, πλήρους σκοταδισμού, καταστροφών, συνεχών κατατρεγμών κ.τ.λ..

Αν όμως έτσι ήταν τα πράγματα και οι αιώνες κυλούσαν στην αμάθεια και το σκότος, στην πείνα και στην καταστροφή, τότε δεν μπορούμε να εξηγήσουμε την ανέλιξη και την πρόοδο του 18ου λ.χ. αιώνα, τα σχολεία, το εμπόριο, και εν τέλει την Επανάσταση του 1821.

 

Η ντοπιολαλιά του χωριού μου, της Ανεμώτιας Λέσβου, όπως τη βίωσα μικρός αλλά και μεγάλος

Ή αλλιώς...  Ανεμωτίσια άνευ διδασκάλου !
 

 

Μια πολύ αξιόλογη  καταγραφή της ντοπιολαλιάς του χωριού μας από τους συγχωριανούς μας Παναγιώτη Γ. Παπαδέλλη, σε συνεργασία με τον Γιώργο Π. Παπαδέλλη την οποία "αντιγράφουμε" από το blog του και σας την παραθέτουμε.

_______________________________
 

Με την παρούσα εργασία μου επιχειρώ να συμβάλω στη διατήρηση της γλωσσικής μας κληρονομιάς. Τις λέξεις και εκφράσεις που θα βρει ο αναγνώστης τις κατέγραφα όταν μου έρχονταν ξαφνικά στο μυαλό. Πολλές από αυτές έρχονταν στη θύμισή μου κατά τη διάρκεια των νυκτερινών μου αϋπνιών ή συζητώντας με συγχωριανούς μου και περνώντας όσα άκουγα στο κινητό μου τηλέφωνο.

Οι φίλοι μου με παρεξηγούσαν που ασχολιόμουν με το κινητό μου τηλέφωνο στην παρέα, σαν να έστελνα μηνύματα χωρίς ποτέ να τους δίνω εξηγήσεις. Πιστεύω ότι υπάρχουν και άλλες λέξεις και εκφράσεις που προέρχονται μόνο από την Ανεμώτια ή τη Βορειοδυτική Λέσβο, που θα χαιρόμουν να τις δέχομαι και να συμπληρώνεται το λεξιλόγιο αυτό.

Τα καθημερινά προβλήματα των ελαιοπαραγωγών - Ένας σύγχρονος ξωμάχος της Λέσβου

Τα καθημερινά προβλήματα των ελαιοπαραγωγών

Ένας σύγχρονος ξωμάχος της Λέσβου

«Όταν έχεις δημιουργήσει κάτι με τα ίδια σου τα χέρια, είναι δύσκολο να το αποχωριστείς ακόμα και σε ηλικία 70 χρονών, ακόμη κι αν αυτό με το οποίο αγαπάς να ασχολείσαι, δε σου δίνει αυτά που θα ήθελες. Έτσι κάνουν όσοι έχουν ελιές, έχουν μεγαλώσει μέσα στα κτήματα και έχουν φάει ψωμί από αυτές.» Αυτά είπε ο κ. Στρατής Δεσποτέλλης, που παρά την ηλικία του συνεχίζει να αγωνίζεται για τα κτήματά του και για την ελιά, ενάντια στις δυσκολίες που παρουσιάζονται.

Από ηλικία 14 χρόνων έμαθε ο κ. Δεσποτέλλης να κλαδεύει και δεν άρχισε να κάνει τα πρώτα του μεροκάματα στο χωριό του τη Φίλια, αλλά και σε άλλα χωριά. Μετά, βλέποντας ότι το μάζεμα της ελιάς συνέφερε για τα δεδομένα της εποχής, έβαλε στόχο και πέτυχε να αγοράσει κάποια κτήματα. «Τίποτα δε βρήκαμε έτοιμο, οι γονείς μας μάς έμαθαν να παλεύουμε για να μπορούμε να αντεπεξέλθουμε», τόνισε χαρακτηριστικά. Σήμερα τα κτήματά του ανήκουν στα παιδιά του, όπως είπε, ωστόσο εκείνα δε δείχνουν τον ίδιο ζήλο με εκείνον, καθώς σκέφτονται ότι τα ακίνητα δημιουργούν «μπελάδες» με την Εφορία, από τη στιγμή που οι ιδιοκτήτες τους καλούνται να πληρώνουν φόρους γι’ αυτά, φόρους αυξημένους σε σχέση με το παρελθόν.

Προσοχή στους Σωτήρες !

Λάβαμε χθες στο mail μας, το παρακάτω κείμενο από ένα συγχωριανό μας με την παράκληση να δημοσιευθεί μαζί με το σχετικό βίντεο και την φωτογραφία. Αν και επιθυμούμε την επώνυμη τοποθέτηση, παρόλα αυτά σας το παραθέτουμε.

 

Προσοχή στους Σωτήρες !

Μπήκαμε ήδη σε προεκλογική τροχιά. Και αν αναρωτιέστε αν είναι τυχαίο που αυτοί που σας θυμούνται στα ξαφνικά πυκνώνουν τώρα τελευταία, δεν είναι γιατί σας επιθύμησαν ή σας εκτιμούν αλλά διότι οι εκλογές γαρ εγγύς !

 

(...) Γιατί η υπόθεση του Καλλικράτη και το «σπάσιμο» του Δήμου Λέσβου είναι ο σύγχρονος καρνάβαλος της Λέσβου. Θέλετε να πούμε μια αλήθεια;

Ξανά στην επικαιρότητα το θέμα του Καλλικράτη. Έχουμε αφιερώσει αρκετά editorial για το θέμα. Τώρα όμως είναι η τελευταία ευκαιρία. Εργασίες της Επιτροπής της Βουλής για την Δημόσια Διοίκηση και το θέμα -αν όλα πάνε καλά - σύντομα θα πάρει το δρόμο προς τη Βουλή με τη μορφή Νομοσχεδίου. Τελικά θα «σπάσει» ο Δήμος Λέσβου; Ας δούμε το θέμα με διαφορετική διάθεση… ας προβλέψουμε τι θα συμβεί αν ο Δήμος Λέσβου «σπάσει» σε περισσότερους Δήμους.

Οδηγίες σχετικά με τη τήρηση φορολογικών βιβλίων και στοιχείων αγροτών

Οι αγρότες που τηρούν βιβλία, σύμφωνα με την εγκύκλιο του Υπουργείου Οικονομικών, οφείλουν να εκδίδουν δικαιολογητικό έγγραφο για την αποστολή, παράδοση ή διακίνηση των προϊόντων τους με σκοπό την πώληση, εφόσον δεν εκδίδονται άμεσα φορολογικά στοιχεία. Για παράδειγμα, ένας κτηνοτρόφος που παραδίδει καθημερινά το γάλα του στο τυροκομείο, μπορεί να κόβει τιμολόγιο πώλησης μια φορά το μήνα. Όμως θα πρέπει καθημερινά να κόβει δελτίο διακίνησης μη τιμολογηθέντων αποθεμάτων, το οποίο έχει αντικαταστήσει το δελτίο αποστολής.

 

Ευχές από το Anemotia - το blog της Ανεμώτιας

Τα παλιά επαγγέλματα της Λέσβου

Αφιέρωμα της Εφημερίδας των Συντακτών για τα παλιά επαγγέλματα της Λέσβου.

Ένα ταξίδι με τους εργάτες του χθες. Ένα ταξίδι στα παραδοσιακά επαγγέλματα στη Λέσβο. Σ’ έναν κόσμο που χάνεται, που αγωνίζεται να συνεχίσει να δίνει το «παρών», έστω και με διαφορετικό τρόπο, ή σε διαφοροποιημένο πλαίσιο. Ενα ταξίδι στο μεταίχμιο. Λίγο στο πριν, λίγο στο μετά. Πριν από την εκβιομηχάνιση, πριν από τη μαζική παραγωγή, πριν από την ομοιομορφία. Ένα καλαίσθητο έντυπο, με τη διεισδυτική φωτογραφική ματιά του Περικλή Μεράκου και την ευαίσθητη πένα της Δέσποινας Παπαδήμα. Πίσω από την έκδοση και την πρωτοβουλία βρίσκεται η Εταιρεία Τοπικής Ανάπτυξης Λέσβου, η οποία, αν της τηλεφωνήσετε (22510 29400) μπορεί να σας στείλει δωρεάν την έκδοση.

 

Λέσβος. Οικονομική και κοινωνική ιστορία (1840-1912)

Ευριδίκη Σιφναίου, Λέσβος. Οικονομική και κοινωνική ιστορία (1840-1912). Τροχαλία, 1996.

 

Πρόκειται για το πρώτο μεγάλο, σύνθετο έργο Ιστορίας του τόπου μας βασισμένο σε πλήθος αδημοσίευτων πρωτογενών πηγών, που φωτίζουν άγνωστες πτυχές της τοπικής ιστορίας της Λέσβου τα τελευταία 72 χρόνια της οθωμανικής κυριαρχίας (1840 - 1912).

Θέματα όπως η ιδιοκτησία γης, μέσων παραγωγής, κεφαλαίου, οι ασχολίες των ανθρώπων, το εργατικό δυναμικό και η ανάδυση του εργατικού κινήματος, οι συντεχνίες, οι αποδόσεις των επιχειρήσεων, οι φόροι, οι τιμές του λαδιού, οι αντιστοιχίες αμοιβών - αγοραστικής δύναμης, αλλά και κοινωνικοί θεσμοί, όπως η προίκα, ο αρραβώνας, ο γάμος, το διαζύγιο, η υιοθεσία, η καθημερινή ζωη και η ψυχαγωγία του αστού και του υπηρέτη, η διακίνηση των ιδεών και ο αστικός μετασχηματισμό της Μυτιληναϊκής κοινωνίας και ακόμα θέματα όπως η Δημοκρατία και η μετανάστευση, το χρηματοδοτικό σύστημα και η τοκογλυφία, ο Τύπος και οι εκδόσεις, η εμπορική ανάπτυξη και η πορεία προς την εκβιομηχάνιση, η λεσβιακή διασπορά παρουσιάζονται για πρώτη φορά τόσο τεκμηριωμένα με πίνακες αριθμητικούς, ποσοτικά και στατιστικά δεδομένα, πίνακες ονομάτων κλπ.

 

Εκδόσεις: Τροχαλία Δήμος Μυτιλήνης

 

Μπορείτε να κατεβάσετε το βιβλίο από εδώ:

helios-eie.ekt.gr/INR_Sifnaiou_96_01.pdf

http://helios-eie.ekt.gr

 

 

Η προίκα στη Λέσβο

Του Παναγιώτη Δ. Μιχαηλάρη *

 

Το ζήτημα της προίκας, της προικοδοσίας δηλαδή των παιδιών που ξεκινούν την έγγαμη περιπέτειά τους, με ορισμένα περιουσιακά στοιχεία - κινητά ή ακίνητα - που τους παρέχουν οι γονείς τους, αποτέλεσε και αποτελεί κεντρικό σημείο της κοινωνικής ζωής με συνεχή ροή στο χρόνο, που φυσικά φθάνει ως τις μέρες μας. Η σημασία αυτής της συμπεριφοράς αναδεικνύεται από το γεγονός ότι απέκτησε σιγά - σιγά και τη μορφή θεσμοθετημένης και νομικά κατοχυρωμένης ενέργειας και εντάχθηκε στο Οικογενειακό Δίκαιο κάθε χώρας με την ανάλογη βιβλιογραφική κάλυψη.

 

Τα πρόβατα της Λέσβου, ιδανικά για ξηροθερμικές συνθήκες

Συνέντευξη του αναπληρωτή καθηγητή του Τμήματος Ζωικής Παραγωγής του Γεωπονικού Πανεπιστημίου Αθηνών Αντώνη Κομινάκη στην εφημερίδα "Εμπρός". Πρόκειται για τον επιστημονικό υπεύθυνο των προγραμμάτων γενετικής βελτίωσης των προβάτων φυλής Λέσβου, που εφαρμόζονται στη Λέσβο από τους Συνεταιρισμούς Πέτρας, Σκαλοχωρίου και Παρακοίλων, προγράμματα που μεταφέρουν την επιστημονική γνώση στο επίπεδο της παραγωγής.
 

Μιλάει με πολύ ένθερμο τρόπο για τις δυνατότητες των προβάτων φυλής Λέσβου και πιστεύει πως σε βάθος χρόνου οι κτηνοτρόφοι του νησιού μπορούν να πετύχουν υψηλότερες αποδόσεις γάλακτος κι έτσι να αυξήσουν το εισόδημά τους. Μια δεύτερη πηγή εισοδήματος για τους κτηνοτρόφους μπορεί να προέλθει από την πώληση γενετικά βελτιωμένων ζώων προς κτηνοτρόφους άλλων περιοχών στην Ελλάδα και το εξωτερικό.

Τα όσα μάς λέει ο κ. Κομινάκης δείχνουν πως υπάρχουν πολλές αναξιοποίητες παραγωγικές δυνατότητες στην πρωτογενή παραγωγή της Λέσβου.

 

Κύριε Κομινάκη, θα θέλαμε να μας πείτε ποιοι είναι οι στόχοι του προγράμματος γενετικής βελτίωσης που εφαρμόζεται στο Συνεταιρισμό της Πέτρας.
 

3ο Ερασιτεχνικό Τουρνουά Ποδοσφαίρου ΑΝΕΜΩΤΙΑ 2013

Οι νέοι της Ανεμώτιας διοργανώνουν και φέτος για 3η συνεχόμενη χρονιά το 3ο Ερασιτεχνικό Τουρνουά Ποδοσφαίρου 11Χ11.

Οι αγώνες θα διεξαχθούν στις 4-5, 9 και 11 Αυγούστου στο δημοτικό γήπεδο της Ανεμώτιας.

Οι ομάδες θα πρέπει να δηλώσουν συμμετοχή έως τις 2 Αυγούστου στις 13:00. Απο τον αριθμό των ομάδων θα προκύψουν και τα ζευγάρια που θα ανακοινωθούν στην κλήρωση που θα γίνει στο internet cafe BattleGrοunds Kαλλονής την Παρασκευή 2 Αυγούστου στις 22:00. Τα διαδικαστικά των αγώνων θα ανακοινωθούν με νέο Δελτίο Τύπου και οι αρχηγοί των ομάδων θα ενημερωθούν τηλεφωνικά.

Ο μειωμένος Φ.Π.Α. στην τσέπη τους;

Έρευνα της εφημ. «Εμπρός» σε τέσσερα σούπερ μάρκετ της Μυτιλήνης, για το μειωμένο Φ.Π.Α. που δε φθάνει στο καταναλωτή.

Πού πάει ο μειωμένος Φ.Π.Α. που έχει επιβληθεί στα νησιά του Αιγαίου; Σίγουρα δεν πάει σε όλες τις περιπτώσεις στις τσέπες των νησιωτών. Αυτό αποδεικνύει έρευνα που κάναμε σε τέσσερις μεγάλες αλυσίδες σούπερ μάρκετ που διαθέτουν καταστήματα στην πόλη της Μυτιλήνης. Σύμφωνα με αυτήν, οι τιμές προϊόντων είναι ίδιες είτε αυτά πουλιούνται στην Αθήνα με Φ.Π.Α. 23% και 13%, είτε πουλιούνται στη Μυτιλήνη με Φ.Π.Π. 16%ν και 9%!

Συλλέξαμε τα φυλλάδια με τις προσφορές των σούπερ μάρκετ και αγοράσαμε ενδεικτικά ορισμένα προϊόντα που περιέχονται σε αυτά.

Αρχαιολογικά Μνημεία Λέσβου: Το παράδειγμα των αρχαίων λατομείων της Μόριας

Σκουπιδότοποι της Λέσβου στην αρχαία πολιτισμική παγκοσμιότητα...

 

Τα αρχαία λατομεία, μνημεία της φύσης και του ανθρώπου, από τα οποία προήλθαν τα υλικά δομής των μνημείων και άλλων αριστουργημάτων τέχνης (αγάλματα και άλλα γλυπτά), είναι αναμφισβήτητα ένα μεγάλο εθνικό κεφάλαιο γεωλογικής, αρχαιολογικής και ιστορικής σπουδαιότητας.

 

Γι’ αυτό και κατατάσσονται από πλευράς μνημειακής αξίας στον ανώτατο βαθμό και ως εκ τούτου απορρέουν υποχρεώσεις υψηλού βαθμού προστασίας. Επιπλέον, στο Αιγαίο αποκτούν αυτά ακόμη μεγαλύτερη σπουδαιότητα, διότι καταδεικνύουν τη διαχρονικότητα του Ελληνισμού.

 

Δυστυχώς, τα περισσότερα από αυτά βρίσκονται σε κατάσταση ακραίας εγκατάλειψης, αν και προστατεύονται από τον αρχαιολογικό νόμο.

Ένα από αυτά είναι το γνωστό αρχαίο λατομείο Μόριας, που βρίσκεται σε απόσταση πέντε χιλιομέτρων από τη Μυτιλήνη, στο δρόμο προς τη Μόρια, μετά τη διασταύρωση του Μαυροβουνίου.