Πάσχα (πέρασμα) στην Ανάσταση (νίκη της ζωής επί του θανάτου) Παναγιώτης Μ. Κουτσκουδής

Πάσχα (πέρασμα) στην Ανάσταση (νίκη της ζωής επί του θανάτου) 

Παναγιώτης Μ. Κουτσκουδής

Είναι νομοτέλεια η διαλεκτικότητα της ζωής μας, η εμφάνιση αντίθετων καταστάσεων μέσα στον αδιάκοπο ρου της ιστορίας. Ακμή - παρακμή, άνθηση - μαρασμός, γέννηση - θάνατος… Μέσα από το ένα ξεπηδά το άλλο. Μέσα από την ατέρμονη διαδοχή των αντιθέτων προχωρά η εξέλιξη. Καμμιά μορφή ζωής δεν είναι αθάνατη. Καμμιά κατάσταση δεν είναι μόνιμη. Κανένα δημιούργημα δεν αποφεύγει τη φθορά του πανδαμάτορα χρόνου. Απλά, τα διάφορα πράγματα έχουν διαφορετικά όρια ζωής. Φεύγει το παλιό, για να ‘ρθει το καινούργιο.

Υδρία, αγγείο τύπου Κερτς, 360 - 350 π.Χ., Λονδίνο, Βρετανικό Μουσείο (σκηνή από γιορτασμό των Αδωνίων)

Μέχρι να παλιώσει κι αυτό και να δώσει τη θέση του στο νεώτερο. Πάσχα, Ανάσταση, Λαμπρή… Όποια ονομασία κι αν δώσει κανείς στην κορυφαία γιορτή του χριστιανικού κόσμου, ο συμβολισμός της είναι πάντα ο ίδιος: η νίκη της ζωής πάνω στο θάνατο. Η Σταύρωση εγκυμονεί την Ανάσταση, ο θάνατος (του παλιού) φέρνει τη (νέα) ζωή, το πένθος δίνει τη θέση του στη χαρά… «Ο θεός πεθαίνει, κηδεύεται μέσα στην οργιαστική ανθοφορία της φύσης, θάβεται κάτω από σωρούς λουλουδιών, ενώ ο κόσμος ξαναγεννιέται. Θάνατος γονιμοποιός!», γράφει η λαογράφος Μιράντα Τερζοπούλου.

Τα λαϊκά έθιμα του Πάσχα (Του Παναγιώτη Μ. Κουτσκουδή)

Μέσα στο δογματικό περιεχόμενο της μείζονος περιόδου του χριστιανικού Πάσχα (από το Τριώδιο μέχρι και την Πεντηκοστή) έχουν ενταχθεί ως λαϊκά έθιμα πολλές προχριστιανικές, παγανιστικές λατρευτικές συνήθειες, που συνδέονται με την αναζωογόνηση της βλάστησης και τους κινδύνους που την απειλούν. Οι σχετικές αρχέγονες τελετουργίες αποτυπώθηκαν στις μυθολογίες όλων των λαών και βασίζονται στην έννοια της «Ανάστασης», ως απόπειρας ερμηνείας των επαναλαμβανόμενων κύκλων της φύσης και της ζωής. Με τις σχετικές τελετουργίες ο άνθρωπος γιόρταζε την αναγέννηση της γης την άνοιξη, υμνούσε το φως του ήλιου και εξέφραζε την ανάγκη καλυτέρευσης της ζωής του. Τα έθιμα αυτά έχουν χαρακτήρα αφενός γονιμικό (προσπαθούν με μαγικό τρόπο να ενισχύσουν τη γονιμότητα της γης και να εξασφαλίσουν την καλή σοδειά) και αφετέρου αποτρεπτικό (προσπαθούν με μαγικό τρόπο να διώξουν τους κινδύνους που απειλούν τη βλάστηση αυτή την εποχή).

Ας ρίξουμε μια ματιά σε κάποια απ’ αυτά τα λαϊκά έθιμα, που ενσωματώθηκαν στη μείζονα περίοδο του χριστιανικού Πάσχα.

Ανεμωτίσιο Πάσχα

Μερικοί λένε ότι τις ημέρες του Πάσχα αξίζει να τις περάσεις στα ελληνικά χωριά. Να αφουγκραστείς και να ζήσεις τα έθιμα κάθε τόπου. Σίγουρα αυτό είναι μια αλήθεια, η επαρχία κρατά (ακόμα) ζωντανά τα έθιμα. Άλλωστε, είναι άλλη μια ευκαιρία να συναντήσεις τους συγγενείς και τους φίλους σου.

Οι στιγμές που έχουμε ζήσει στον τόπο μας δεν μπορούν να συγκριθούν με την ''γρήγορη'' αγχωτική ζωή της πόλης. Και ποιός απο μας δεν θυμάται την Ανεμώτια και τις ''παρέες'' που κάνουμε...?? ποιός δεν θυμάται τις διακοπές.. ?? 'Ολοι φαντάζομαι.

Ωραίες στιγμές, ωραίες εικόνες και ευχάριστες αναμνήσεις..!!!

Ελάτε λοιπόν και αυτό το Πάσχα να (ξανά)ζήσουμε τα όμορφα πασχαλινά μας έθιμα: το κάψιμο των κορμών το Μ.Σάββατο έξω απ΄την εκκλησία, τα γλέντια ''στου Μοναστηρέλλ'' και τόσα άλλα που ''χάσαμε''..

Σταύρος Μαντατής